• Site Rules
  • Contact

 

مــوضوعـات ســایت
رهگیری ثبت نام ها
جدید ترین مطالب
پـنـل کــاربری
لینک دوستان
تاریخ : 21 آبان 1393
موضوع : مناسبت ها
http://danestaniha.vvs.ir/wp-content/uploads/2014/10/13910902_01215911.jpg
 
 
 
درمحرم اسلام وحدت ایمانی و آیینی، با هویتی مشترک به نمایش درمی آید. زبان مشترک اسلام برای تعامل دینی و اعتقادی با یکدیگر بیش از همه در بستر اشتراکات همدلانه درباره فرهنگ عاشورا
 
حماسه عاشورا نقطه عطفی در تاریخ و فرهنگ اسلام است. در تاریخ این واقعه به فراتر از یک رخداد تاریخی تبدیل شده است. کربلا نه تنها در تاریخ، بلکه در الهیات، فقه و تفکر سیاسی بشر به شدت تاثیر گذار بود که از لحاظ فرهنگی حول این کانون قدسی خودش را بازسازی کرد. محوریت حماسه عاشورا در تاریخ و فرهنگ اسلام سبب شده هرگونه مطالعه تاریخی و جامعه شناختی در این باب، مستلزم تاکید و تمرکز بر این واقعه باشد.تداوم تاریخی هویت اجتماعی و فرهنگی اسلام از خلال آیین های محرم و به تعبیری فرهنگ محرم بود. آیین های محرم به مثابه یک نظام فرهنگی، نمادها، ارزش ها، هنجارها و الگوهای خاص خودش را داشت. منشا این الگوها و ارزشها، در تجربه عینی حماسه سازان عاشورا بود. اهمیت کلیدی فرهنگ عاشورا  در حیات تاریخی خود به حدی است که  شرط بقای تمامی اجتماعات در سرتاسر جهان به این آیین  وابسته است. جایی که در تاریخ و فرهنگ اسلام ایمان و اعتقاداتش را متجلّی می کند، در زمینه این آیین هاست. در مطالعات آیین ها و تاریخ و فرهنگ اسلام، عموما بر دو وجه تاکید می شود: یکی اهمیت اعتقادی و دیگری اهیمت تاریخی برای اجتماعات عاشورایی. اما به نظر می رسد این مطالعات سبب شده اند که فرهنگ عاشورا در محدوده درونی اجتماع اسلام مورد بررسی قرار گیرد. شاید لازم است امروزه با نگاهی وسیع تر و برمبنای شناختی از اجتماعات مختلف در سرتاسر جهان داریم، تاملی دوباره به این فرهنگ داشته باشیم. به همین سبب در این نوشتار کوتاه به نقش میان فرهنگی و فرافرهنگی عاشورا در میان اجتماعات و هم چنین در زمینه رابطه اسلام با سایر فرهنگ ها و اجتماعات اشاره خواهد شد.

اسلام در سرتاسر جهان، با زبان و فرهنگ  و سنن اجتماعی مختلفی که دارند، در این زمینه آیینی فرهنگ عاشورا با یکدیگر همدل و متحد می شوند. در ایام محرم است که اسلام سرتاسر جهان در یک وحدت ایمانی و آیینی، هویت مشترکشان را به نمایش می گذارند. زبان مشترک اسلام برای تعامل دینی و اعتقادی با یکدیگر بیش از همه در بستر اشتراکات همدلانه آنها درباره فرهنگ عاشورا است. تنوع درونی اسلام، از فرقه های مختلف گرفته تا پیروان مراجع دینی گوناگون، آنگاه که در زمینه آیین محرم قرار می گیرند، وحدت و یگانگی ایمانی را تجربه می کنند.به نظر می رسد وجه ناشناخته فرهنگ عاشورا، ویژگی فرافرهنگی و فراتاریخی آنست. منظورم از واژه فراتاریخی، درکی از تاریخ است که در کنه خودش بیانگر یک تفاوت هستی شناختی با تاریخ دنیوی و کرونولوژیک ما است تا در بطن خودش بتواند هستی انسان را تقلیل یافتن به جهان خاکی نجات دهد. از سوی دیگر نیز بیانگر برخی از خصیصه های انسانی است که معمولا در علوم اجتماعی از آنها به عنوان پدیده های عام بشری یاد می شود که در همه زمان ها و مکان ها بوده اند. حقیقت متجلی در فرهنگ عاشورا، که می‌توان آن را یکی از باشکوه ترین تجلی گاه های حقیقت و مبارزه حق علیه باطل در تاریخ بشر دانست، آنقدر عظیم و فراگیر است، که در محدوده یک مذهب یا یک فرهنگ نمی گنجد. به همین دلیل هر آن کس که سودای حق طلبی دارد، فارغ از اینکه در چه مذهب و جامعه ای باشد، می تواند حقیقت عاشورایی را در حد خودش درک کند. عاشورا نسبتی معنوی با فطرت بشری دارد. به همین سبب شاهد مشارکت مسیحیان، زرتشتی ها،هندوها، بودایی ها، جینی ها، یهودی ها، در فرهنگ محرم هستیم. آن ها امام حسین را نه به عنوان یک امام، بلکه به عنوان یک رهبر حق طلب می شناسند. حقیقت عاشورا فراتر از محدوده های تعلق به یک فرهنگ و مذهب است، گویی معنایی که واقعه عاشورا خلق کرده، برای جهای انسانی در معنای عام و گسترده آنست.

لذا مواجهه ای عمیق با این واقعه، مستلزمی درکی عمیق و جهان وطنی است، زیرا حقیقت عاشورا در کنه خودش تقلیل پذیر نیست، هرچند هرکس از ظن خودش، بدان می پیوندد، و این همه سنت های عزاداری بیانگر آن است که هرکس به قدر فهم خود از این دریا برداشته است. عاشورا بیانگر منطق دیگری در حیات است، منطقی که با عقل ابزاری که محور جهان بینی انسان مدرن است، همخوان نیست، ضمن اینکه عقل معیشت اندیش جهان سنتی نیز آن را به قامت خود دراورده است، اما عاشورا بیانگر جهانی است انسانی در معنای ناب خودش. به همین سبب در همه گستره های تنوع جامعه بشری،می تواند مخاطب خودش را داشته باشد. مولفه ای در این واقعه بزرگ هست که پیر و جوان، زن و مرد، مسلمان و غیر مسلمان و هرآنکس که با این واقعه در نگاهی فراگیر مواجه شود، می تواند بهره ای داشته باشد. عاشورا در معنای خاص خودش، بیانگر تلاش هستی شناختی برای انسان در راستای ارزش هایی والایی است که بدان اعقتاد دارد و اینکه انسان بودن خودش را فدای منافع موقتی خودش نکند. محاسبه‌ای است از جنسی دیگر، برای کسانی که همچون ابر-انسان زندگی کرده‌اند. به همین دلیل عاشورا را باید در معنای عمیق و عام انسانی مورد بازتفسیر قرار داد و از صرف فروکاهش این واقعه بر زمان و مکان منافع خودمان برحذر باشیم. لذا باید با عاشورا هم در مقام تاریخ دنیوی خودمان و هم در مقام تاریخ قدسی و در چرخه ای فراتر زمان و مکان طبیعی خودمان مواجه شویم
 
منبع
انسان‌شناسی‌و‌فرهنگ


برگشت
  • نظرات : 1
  • بازدید : 2 753
کاربر گرامی شما هنوز در وبسایت ثبت نام نکرده اید
ما از شما درخواست داریم ثبت نام کنید و با نام کاربری خود وارد شوید.