• Site Rules
  • Contact

 

مــوضوعـات ســایت
رهگیری ثبت نام ها
جدید ترین مطالب
پـنـل کــاربری
لینک دوستان
تاریخ : 10 آذر 1393
موضوع : مناسبت ها

 

خلاصه ای از زندگی نامه امام حسن مجتبی (ع)خلاصه ای از زندگی نامه امام حسن مجتبی (ع)پیامبر گرامی اسلامی حضرت محمّد صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمود: درمصيبت امام حسن مجتبی علیه السّلام اندوهگين شوید، تا روزي که همه دل ها اندوهگين است، غم و اندوهي نداشته باشید. زيارت امام حسن مجتبی علیه السّلام مايه‌ي استواري قدم‌ها در قيامت است 

 
 

خلاصه ای از زندگی نامه امام حسن مجتبی علیه السّلام
ولادت
 در نيمه ماه رمضان سوم هجري، اولين فرزند علي عليه‌ السّلام و فاطمه سلام الله عليها به دنيا آمد. پس از ولادت، نامگذاري از جانب مادر به پدر، و از او به رسول خدا صلّي الله عليه و آله و سلّم محوّل شد و آن حضرت هم منتظر نامگذاري پروردگار ماند. تا اين که جبرئيل،امين وحي، فرود آمد و گفت: خدايت سلام مي‌رساند و مي‌گويد چون علي براي تو همانند هارون براي موسي است، نام فرزندش را نام فرزند حضرت هارون عليه السّلام يعني شبّر قرار ده! رسول خدا صلّي الله عليه و آله و سلّم فرمود: زبان من عربي است و شبّر، عبري است.جبرئيل گفت:  شبّر در زبان عرب به معناي« حسن» است.به اين ترتيب، کودک، حسن نام گرفت. تنها کنيه‌ي آن حضرت « ابو محمد» و مشهورترين القابش« سيد» و سبط» و «تقي» است. نقش خاتم و انگشتر امام حسن مجتبی علیه السّلام را « العزّه لله» گفته‏اند؛ روز هفتم پس از ولادت، رسول خدا صلّي الله عليه و آله و سلّم مستحبات ولادت را در مورد حسن به جا آوردند و حسن را به« ((ام فضل (لبابه)|ام الفضل))»، همسر عمويشان، سپردند تا او را از شيري که به خاطر زايمان فرزندش، قثم، در پستان داشت، شير دهد. بعدها نيز رسول خدا صلّي الله عليه و آله و سلّم براي امام حسن مجتبی علیه السّلام، ادعيه‌ي عافيت و حرزهاي مخصوص چشم‌زخم را خواندند.

ذکر حضرت امام حسن مجتبی علیه السّلام در قرآن
 قرآن مجيد مشتمل است بر يادکردي از شخصيت‌ها، از خوبان يا از بدان، ليکن اين يادکرد گاهي همراه با ذکر نام است(همانند آنچه درباره موسي و فرعون ذکر شده است) و گاه فقط با توصيف، و بدون ذکر نام.( همانند آنچه درباره امام علي عليه‌السّلام نازل شده است.) درباره امام حسن مجتبی علیه السّلام  نيز آياتي به صورت توصيف و بدون ذکر نام نازل شده است؛ همانند آيه تطهير، آيه ذوي القربي و آيه اولي الامر.
رابطه  امام حسن مجتبی علیه السّلام  و پیامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم :  امام حسن مجتبی علیه السّلام  بيشتر از هفت سال با رسول خدا صلّي الله عليه و آله و سلّم زندگي نکرد، ولي در همين مدت به شدت مورد عنايت آن حضرت بود و استفاده‏هاي علمي و تربيتي فراواني برد. محبت رسول خدا صلّي الله عليه و آله و سلّم به امام حسن مجتبی علیه السّلام بسيار فراوان بوده و آن حضرت، گاهي نوه‌اش را در کارهاي بزرگي همانند بيعت رضوان و مباهله با نصاراي نجران هم شرکت مي‌داده است. رسول خدا صلّي الله عليه و آله و سلّم درباره‌ي او تعريف و تمجيدهاي فراواني نموده است که امام بعدها به مناسبت‌هاي مختلف، از آنها براي معرفي شخصيت الهي خويش سود جست. امام حسن مجتبی علیه السّلام و فاطمه زهرا سلام الله عليها  امام حسن مجتبی علیه السّلام  با مادر خود، فاطمه‌ي اطهر، رابطه‏اي عميق و متعالي داشت. فاطمه گاه با فرزندش بازي‌هاي کودکانه مي‌کرد و گاه با ملاطفت مادرانه او را به عبادات مستحب تشويق مي‌نمود. حسن نيز گزارش سخنان رسول خدا صلّي الله عليه و آله و سلّم را پيش از هر کس، از مسجد به مادر مي‌رساند و گاه در عبادت مادر دقت مي‌کرد و از آن درس‌ها مي‌گرفت. اين ارتباط صميمي در اواخر عمر مادر اوج گرفت؛ تا آنجا که اين دو به همراه هم و با تن و قلبي آزرده به زيارت قبر رسول الله و بقيع مي‌رفتند و شگفت آن که اين رابطه پس از ارتحال مادر نيز باقي ماند؛ به طوري که فاطمه پس از وفات دست‌هاي مجروح خويش را از کفن بيرون آورد و حسنش را در آغوش کشيد. امام حسن علیه السّلام نيز سال‌ها بعد در حضور دشمناني همانند معاويه و مغيره بن شعبه مصيبت مضروب شدن مادر را يادآور شد.

امام حسن مجتبی علیه السّلام در دوران پيش از خلافت پدر:
از اين دوران اطلاع زيادي در دست نيست. فقط اين مقدار مسلم است که امام عليه السّلام در خدمت پدر بوده است؛ گاه از روي دلسوزي در تأمين رفاه پدر مي‌کوشيده و گاه همراه او در برخي فعاليت‌هاي اجتماعي شرکت مي‌کرده است( همانند شرکت در بدرقه ابوذر به هنگام تبعيد)، و گاه پاره‌اي مأموريت‌هاي مهم را از طرف پدر عهده‌دار بوده است (همانند آبرساني به منزل عثمان در حال محاصره.) سياست‌هاي عملي  امام حسن مجتبی علیه السّلام  کاملاً هماهنگ با پدر است، لذا همانند او در هيچ‌يک از جنگ‌ها و فتوحات پس از رسول خدا صلّي الله عليه و آله و سلّم در تمام اين دوره‌ي 25 ساله شرکت ننموده است.

حضرت امام حسن مجتبی علیه السّلام در دوران خلافت پدر
امام حسن مجتبی علیه السّلام با پدر، از آغاز خلافت تا شهادت : امام حسن مجتبی علیه السّلام از آغاز بيعت مردم با حضرت علي عليه السّلام تا لحظه شهادت آن حضرت در مقام قوي‏ترين بازوي آن حضرت عمل کرد. در جريان بيعت، حضوري جدي داشت؛ در سه جنگ جمل، صفين و نهروان حاضر بود. پيش از جنگ جمل هم به همراه عمّار ياسر و قيس بن سعد به کوفه رفت و با سرکوب‌کردن فتنه‌ي ابو موسي اشعري، مردم را به جنگ با مردم بصره فرا خواند. گهگاه به جاي پدر نماز جمعه بر پا داشت. در شب ضربت خوردن پدر قصد داشت همراهي‌اش کند که با منع پدر، منصرف شد. پس از ضربت‌خوردن پدر نيز تمام تلاش خود را براي بهبود و استراحت آن حضرت به کار بست و در پايان به وصاياي او گوش سپرد.

جانشيني پس از شهادت پدر
حضرت علي عليه السّلام قبل از شهادت، امام حسن مجتبی علیه السّلام را وصي خود تعيين کرد. صلّي الله عليه و آله و سلّم نيز قبل از آن به دو گونه اين وصايت را اعلام کرده بودند؛ يکي به صورت تصريح به امامت امام حسن مجتبی علیه السّلام و امام حسين عليهماالسّلام پس از پدرشان، و دوم تصريح به امامت اوصياء دوازده‌گانه‌ي خود، با ذکر اسامي آن ها.

حضرت امام حسن مجتبی علیه السّلام پس از خلافت
 امام حسن مجتبی علیه السّلام  پس از خلافت و قبل از صلح (دوران کوتاه خلافت ظاهري): دوران کوتاه چند ماهه خلافت ظاهري  امام حسن مجتبی علیه السّلام، پر ماجرا سپري شد. بلافاصله پس از شهادت حضرت علي عليه السّلام، امام حسن مجتبی علیه السّلام به مسجد آمد و در سخناني شيوا تلويحاً مردم را به بيعت با خويش فراخواندند. پس از سخنراني و با تبليغ نافذ بن عباس مردم کوفه با حضرت امام حسن مجتبی علیه السّلام بيعت کردند. امام نيز بيعتشان را براين اساس که از او پيروي کنند و با هر کس جنگيد، بجنگند و با هر کس صلح کرد، صلح کنند، پذيرفت؛ و سپس به تحکيم پايه‌هاي حکومت خويش پرداخت، ابن ملجم،قاتل پدر، را گردن زد و اکثر فرمانداران مناطق را که به دست پدرش نصب شده بودند، تثبيت نمود و برخي را تغيير داد
جاسوس‌هاي معاويه را پيدا کرد و گردن زد، نامه‌ي تندي به وي نوشت و او را تهديد به جنگ نمود. نامه‌‌‌نگاري ميان حضرت و معاويه ادامه يافت تا اينکه معاويه لشکري عظيم به سوي عراق گسيل داشت و حضرت نيز درصدد تهيه لشکري براي مقابله با او برآمد.

صلح امام حسن مجتبی علیه السّلام
مهمترين حادثه در زندگي امام حسن مجتبی علیه السّلام جريان صلح معاويه با آن حضرت است. تحليل اين حادثه ضروري به نظر مي رسد زيرا خود امام صلحش را حجتي بر آيندگان مي‌داند؛ يعني بر اساس عملکرد حضرت، وظيفه انسان نيز در شرايط مشابه با آن زمان، صلح و مصالحه است. بررسي مقدمات و شرايط و عللي که صلح را ايجاب کرد و دقت در کيفيت وقوع صلح و مواد صلح نامه و موشکافي نتايج شيرين صلح براي جناح حقّ و ضربه‌هاي سهمگين آن بر جناح باطل به‌خوبي روشن مي‌کند که صلح آن حضرت در حقيقت انقلاب سبزي بود که زمينه انقلاب سرخ حسيني را فراهم ساخت و اين نرمش قهرمانانه در کنار آن جنبش ظلم‌ستيزانه، پايه‌ريز انقلاب علمي امام باقر عليه السّلام و امام صادق عليه السّلام در عصر طلايي خلأ انتقال قدرت از بني‌اميه به بني‌عباس گشت و به اين ترتيب، اسلام ناب محمدي که در تشيع جلوه‌گر بود، نهال خود را آبياري نمود و به درخت تنومندي تبديل کرد.

امام حسن مجتبی علیه السّلام پس از صلح تا شهادت
تمامي تلاش امام حسن مجتبی علیه السّلام پس از قبول صلح اين بود که فوايد مورد نظرش را از صلح به نتيجه برساند و بر اين اساس در تمام اين مدت به حفظ نيروهاي کيفي و خالصّ، بازسازي نيروهاي خسته و وازده و تفسير صحيح اسلام پرداخت. عملکرد دشمن‌شکن امام حسن مجتبی علیه السّلام پس از صلح چنان قدرتمند بود که معاويه را به فکر شهادت آن حضرت انداخت.
امام حسن مجتبی علیه السّلام و فرزندان
 کمترين عددي که درباره فرزندان حضرت نوشته‌اند 7 نفر و بيشترين عدد 23 نفر است. شيخ مفيد، فرزندان حضرت را 15 نفر مي‌داند. هشت پسر و هفت دختر. از دختران حضرت 4 نفر و از پسرانش نيز 4 نفر صاحب فرزند شده اند. البته دو تن از پسران، فرزند پسر نياوردند و به همين جهت نسل تمامي سادات حسني به آن دو پسر ديگر که فرزند پسر آورده اند زيد و حسن مثنّي) منتهي مي‌گردد. در سلسله سادات حسني، دانشمندان، سلاطين، محدّثان و انقلابيون متعددي وجود دارد.

امام حسن مجتبی علیه السّلام و اصحاب(ياران و شاگردان)
 نام بيش از 30نفر از شاگردان و ياران آن حضرت در تاريخ ثبت شده است.
ثواب عزاداري و گريه بر امام حسن مجتبی علیه السّلام
 رسول خدا صلّي الله عليه و آله و سلّم سال‌ها پيش از شهادت امام حسن مجتبی علیه السّلام فرموده بود: «هر کس بر حسن گريه کند، چشمش روزي که ديده‌ها کور مي شوند(روزقيامت)، کور نمي شود و هرکس در مصيبت او اندوهگين شود، روزي که همه دلها اندوهگين است، غم و اندوهي ندارد. زيارت حسن مايه‌ي استواري قدم‌ها در قيامت است.»

شهادت امام حسن مجتبی علیه السّلام
تلاش موفق امام حسن مجتبی علیه السّلام براي به‌کرسي نشاندن اهداف صلح باعث شد که معاويه طرح قتل حضرت را پيگيري نمايد تا بتواند به خواسته ديرين خود يعني تبديل خلافت اسلامي به سلطنت موروثي، جامه‌ي عمل بپوشاند. به اين ترتيب سمي مهلک تهيه کرد و آن را توسط همسر آن حضرت به او خوراند. امام حسن مجتبی علیه السّلام پس از مدتي درد و رنج، در روز 28 ماه صفر سال 50 هجري به لقاء الله شتافت. امام حسين عليه السّلام، جنازه‌ي امام حسن مجتبی علیه السّلام را پس از تغسيل و نماز براي دفن به سوي مسجد و روضه پيامبر برد ولي سرانجام بر اثر ممانعت بني‌اميه در بقيع به خاک سپرد.
 

چهل حدیث از حضرت امام حسن مجتبی علیه السّلام
1- قیل له علیه السّلام: فما الحلم؟ قال علیه السّلام: کظم الغیظ و ملک النفس.» (تحف العقول، ص 227)از حضرت امام حسن علیه السّلام پرسیده شد که بردباری یعنی چه؟فرمودند: بردباری عبارت از فرو بردن خشم و اختیار خودداشتن است.
2- قیل له علیه السّلام: فما الشرف؟ قال علیه السّلام: اصطناع العشیرة؟وحمل الجریرة. (تحف العقول، ص 227)از حضرت پرسیده شده بزرگواری چیست؟ فرمودند: احسان به قبیله و تبار و تحمل خسارت و جرم آنها.

3- قیل له علیه السّلام: فما المروة؟ قال علیه السّلام: حفظ الدین، و اعزازالنفس، ولین الکنف، و تعهد الصّنیعة، و اداء الحقوق،والتحبب الی الناس. (تحف العقول، ص 227)از امام علیه السّلام پرسیده شد که جوانمردی یعنی چه؟ فرمودند:جوانمردی عبارت است از حراست دین، و عزت نفس، و بانرمش برخورد نمودن و بررسی عملکرد خویش، و پرداخت حقوق و دوستی نمودن با مردم.

4- قیل له علیه السّلام: فما الکرم؟ قال علیه السّلام: الابتداء بالعطیة قبل المسئلة و اطعام الطّعام فی المحل.از امام حسن علیه السّلام معنای کرامت و بزرگ منشی را پرسیدند؟فرمودند: بخشش پیش از خواهش و اطعام در هنگام قحطی.

5- قال امام المجتبی علیه السّلام: اعلموا ان الله لم یخلقکم عبثا ولیس بتارککم سدی، کتب آجالکم و قسم بینکم معائشکم لیعرف کل ذی لب منزلته و ان ما قدر له و ما صرف عنه فلن یصیبه. (تحف العقول، ص 234)امام علیه السّلام فرمودند: «ای بندگان خدا» بدانید که خداوند شما رابیهوده نیافریده است، و بحال خود رها ننموده، مدت عمرتان را نوشته، و روزی شما را بینتان قسمت کرده تا هر خردمندی قدر و ارزش خود را بداند و بفهمد جز آنچه مقدر شده هرگز به او نمی رسد.

6- قال الامام المجتبی علیه السّلام: قد کفاکم مؤونة الدنیا و فرغکم لعبادته و حثکم علی الشکر وافترض علیکم الذّکر واوصاکم بالتقوی. (تحف العقول، ص 234)امام مجتبی علیه السّلام فرموده است: به تحقیق خداوند روزی شما رابر عهده گرفته است، و شما را برای بندگی فراغت بخشیده و به شکرگزاری تشویق نموده است و نماز را بر شما واجب فرموده و به پرهیزکاری توصیه فرموده است.

7- قال علیه السّلام: والتقوی باب کل توبة و راس کل حکمة و شرف کل عمل. بالتقوی فاز من فاز من المتقین.(تحف العقول، ص 234)امام مجتبی علیه السّلام فرموده است: پرهیزکاری در بازگشت «به سوی خدا» و سررشته هر حکمت، و شرافت هر کار است، وهر کس از پرهیزکاران به کامیابی رسید به وسیله تقوا بوده است.

8- قال امام المجتبی علیه السّلام: ما تشاور قوم الا هدوا الی رشدهم.(تحف العقول، ص 236)امام مجتبی علیه السّلام فرمود: هیچ قومی مشورت نکرد مگر اینکه به ترقی و تکامل راه یافت.

9- قال علیه السّلام: انه قال فی تفسیر قوله «وقفوهم انهم مسئولون » انه لا یجاوز قدما عبد حتی یسئل عن اربع: عن شبابه فیما ابلاه و عمره فیما افناه، و عن ماله من این جمعه،و فیما انفقه، و عن حبنا اهل البیت. (بحار، ج 44، ص 13-12)امام حسن علیه السّلام: در تفسیر آیه شریفه «وقفوهم انهم مسئولون » فرموده اند: به تحقیق «روز قیامت » هیچ بنده ای قدم از قدم برنمی دارد مگر اینکه نسبت به چهار چیز موردبازجوئی و پرسش قرار می گیرد:

1- از جوانی اش که در چه راهی مصرف نموده.
2- و از عمرش که در چه کاری آنرا بکار گرفته.
3- و از ثروتش که چگونه جمع و در چه راهی مصرف نموده.
4- و از دوستی ما اهلبیت و خاندان حضرت پیامبر صلّی الله علیه وآله وسلّم.

10- قال علیه السّلام: لو لم یبق لبنی امیة الا عجوز درداء، لبغت دین الله عوجا و هکذا قال رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم. (بحار، ج 44، ص 43)جدم رسول خداصلی الله علیه وآله وسلم فرمودند: اگر از بنی امیه «در روی زمین احدی نماند جز پیرزن فرتوت و ناتوانی، همان دین خدا را به مسیر نادرستی خواهد کشاند.

11- قال الامام المجتبی علیه السّلام: اعمل لدنیاک کانک تعیش ابدا، واعمل لاخرتک کانک تموت غدا.(الحیاة، ج 4، ص 62)امام حسن علیه السّلام فرمود: چنان برای دنیایت تلاش کن که گویاهمیشه زنده ای، و چنان برای آخرتت تلاش کن که گوئی فردامرگت فرا می رسد.

12- قال: کان الحسن ابن علی علیه السّلام: اذا قام الی الصّلاة لبس اجود ثیابه فقیل له: یابن رسول الله! لم تلبس اجودثیابک؟! فقال علیه السّلام: ان الله جمیل یحب الجمال فاتجمل لربی و هو یقول «خذوا زینتکم عند کل مسجد» فاحب ان البس اجود ثیابی. (الحیاة، ج 5، ص 66)راوی می گوید: امام حسن علیه السّلام زمانی که نماز را برپا می داشتندزیباترین لباس را می پوشیدند، به حضرت عرض شد، ای پسررسول خدا چرا به هنگام نماز اینگونه لباس می پوشی؟حضرت فرمودند: به تحقیق خدا زیبا است و زیبائی را دوست می دارد. پس خود را برای پروردگارم می آرایم، چنانچه می فرماید: «به هنگام نماز و حضور در مساجد لباس زیبای خود را بپوشید» پس دوست دارم که بهترین لباسم را بپوشم.

13- قال علیه السّلام: ان اکیس الکیس التقی، و احمق الحمق الفجور. (الحیاة ج 1، ص 203)امام حسن علیه السّلام فرمود: زیرکترین زیرکها فرد با تقوا است احمق ترین احمقها شخص فاجر و فاسق است.

14- قال علیه السّلام: کونوا اوعیة العلم و مصابیح الهدی فان ضوءالنهار بعضه اضوء من بعضها. (کافی، ج 1، ص 301)امام فرمودند: جایگاه های دانش و چراغهای درخشان هدایت باشید زیرا روشنی روز بعضی از بعضی دیگرش بیشتر است.

15- قال الحسن بن علی علیه السّلام: تاتی علماء شیعتنا القوامون بضعفاء محبینا و اهل ولایتنا یوم القیامة، والانوار تستطع من تیجانهم. (محجة البیضاء، ج 1، ص 33)امام حسن علیه السّلام فرموده است: از میان شیعیان ما علمائی بپامی خیزند که ایستادگی افراد ضعیف از دوستان ما و آنها که ولایت ما را پذیرا شده اند به واسطه آنها است و از تاجی که برسر دارند نور می درخشد.

16- و کان الحسن علیه السّلام: اذا افرغ من وضوئه تغیر لونه فقیل له فی ذالک، فقال علیه السّلام: حق علی من اراد ان یدخل علی ذی العرش ان یتغیر لونه.امام حسن علیه السّلام زمانی که وضویش پایان می پذیرفت رنگ مبارکش تغییر می نمود. در این باره از حضرت پرسیده شده «چرا رنگ شما تغییر می نماید؟» فرمودند: کسی که می خواهدوارد بارگاه «خداوند متعال » گردد سزاوار است رنگش تغییرنماید.

17- «قال نعم: استعد لسفرک و حصل زادک قبل حلول اجلک. (منتهی الآمال، ج 1، ص 436)مردی از حضرت موعظه خواست، حضرت فرمودند: آماده سفر آخرت شو و زاد وتوشه آنرا پیش از رسیدن مرگ فراهم نما.

18- قال امام حسن علیه السّلام: ایها الناس انه من نصح لله و اخذ دلیلاهدی للتی هی اقوم و وفقه الله للرشاد و سدده للحسنی. (تحف العقول،ص 227)امام حسن علیه السّلام فرمود: هان ای مردم، به تحقیق کسی که برای خدا پند دهد و سخن خدا را راهنمای خود قرار دهد به راهی پایدار رهنمون شود و خداوند او را به رشد موفق سازد.

19- قال امام المجتبی علیه السّلام: بین الحق و الباطل اربع اصابع،ما رایت بعینیک فهو الحق وقد تسمع باذنیک باطلا کثیرا.(از هر معصوم چهل حدیث، ص 105)امام حسن علیه السّلام فرمود: بین حق و باطل به اندازه چهار انگشت فاصله است، آنچه با چشم ببینی حق است و چه بسا که باطل زیادی را با گوش بشنوی.

20- قیل له علیه السّلام ما الزهد؟ قال علیه السّلام: الرغبة فی التقوی والزهادة فی الدنیا.قیل: و ما الحلم؟ قال کظم الغیظ و ملک النفس. قیل ما السّداد؟ قال دفع المنکر بالمعروف.(از هر معصوم چهل حدیث، ص 106)از حضرت امام حسن مجتبی علیه السّلام پرسیده شد زهد چیست؟فرمودند: میل به پرهیزگاری و بی میلی نسبت به دنیا. بازپرسیده شد که حلم چیست؟ فرمودند: خشم را فرو بردن ومالک خود شدن. باز پرسیده شد که سداد چیست؟ فرمودند: بدی را به وسیله خوبی برطرف نمودن.

21- قال الحسن علیه السّلام: لبعض ولده: یا بنی لا تواخ احدا تعرف موارده و مصادره فاذا استنبطت الخبرة و رضیت العشرة فاخه علی اقالة العثرة و المواساة فی العسرة.(از هر معصوم چهل حدیث، ص 108- تحف العقول، ص 236)امام حسن علیه السّلام به یکی از فرزندانشان فرمودند: ای پسرم بااحدی برادری مکن تا آنکه بدانی کجاها می رود و از کجاهامی آید، و چون از حالش خوب آگاه شدی و رفتارش راپسندیدی با او برادری کن. به شرط اینکه رفتارت براساس چشم پوشی از لغزش و همراهی در سختی باشد.

22- قال امام حسن علیه السّلام: ان ابصر الابصار ما نفذ فی الخیرمذهبه و اسمع الاسماع ما وعی التذکیر و انتفع به اسلم القلوب ما طهر من الشبهات.(از هر معصوم چهل حدیث، ص 111)امام حسن علیه السّلام فرمودند: همانا بیناترین چشم ها آن است که درطریق خیر نفوذ کند، و شنواترین گوش ها آنست که پذیرنده ترباشد و سالم ترین دلها آن است که از شبهه پاک باشد.

23- قال علیه السّلام: لا یغش العاقل من استنصحه.(تحف العقول،مترجم،ص 239)امام حسن علیه السّلام فرمودند: خردمند کسی است که وقتی از او پندخواستند خیانت نکند.

24- قال علیه السّلام: اذا لقی احدکم اخاه فلیقبل موضع النور من جبهته. (تحف العقول،مترجم، ص 239)امام حسن علیه السّلام فرمودند: هر گاه یکی از شما برادر خود راملاقات کند، باید که جایگاه نور از پیشانی او را ببوسد.

25- قال امام المجتبی علیه السّلام: هلاک الناس فی ثلاث: الکبر،الحرص، الحسد. الکبر به هلاک الدین و به لعن ابلیس.الحرص عدو النفس و به اخرج آدم من الجنة. الحسد رائدالسّوء و به قتل قابیل هابیل.(از هر معصوم چهل حدیث، ص 113)امام حسن علیه السّلام فرمود: نابودی مردم در سه چیز است:

1- بزرگ نمائی
2- افزون خواهی بسیار
3- حسد و رشک بردن.

بزرگ نمائی که به وسیله آن دین نابود می گردد و به واسطه آن شیطان ملعون رانده درگاه خدا شد و حرص که به خاطر آن آدم از بهشت خارج شد، و رشک که سررشته همه بدی است و به واسطه آن قابیل هابیل را کشت.

26- قال امام المجتبی علیه السّلام: اوصیکم بتقوی الله و ادامة التفکر،فان التفکر ابو کل خیر و امه.امام حسن علیه السّلام فرمود: شما را به پرهیزگاری و ترس از خدا وادامه تفکر و اندیشه سفارش می کنم زیرا تفکر و اندیشه سرچشمه همه خوبی ها است. ما تَشاوَرَ قَومٌ إلاّ هُدُوا إلى رُشدِهِم؛هيچ قومى با يكديگر مشورت نكردند مگر آن كه به راه پيشرفت خود رهنمون شدند.
- إنَّ الَّذي يُؤتى إلَىَّ، سَمٌّ يُدَسُّ إلَىَّ فَاُقتَلُ بِهِ ولكِن لايَومَ كَيَومِكَ يا أباعَبدِاللّه ِ؛آنچه به من مى رسد، زهرى است كه با دسيسه به كامم ريخته مى شود، امّا اى ابا عبد اللّه هيچ روزى مانند روز [مصيبت] تو نيست. لاتُعاجِلِ الذَّنبَ بِالعُقُوبَةِ واجْعَلْ بَينَهُما لِلاِعتِذارِ طَريقا؛در مجازات خطا كار شتاب مكن و ميان خطا ومجازات، راهى براى عذرخواهى قرار ده. صاحِبِ النّاسَ مِثلَ ما تُحِبُّ أن يُصاحِبوكَ بِهِ؛با مردم به گونه اى رفتار كن كه دوست دارى با تو آن گونه رفتار كنند. إنَّ أَحسَنَ الحَسَنِ الخُلُقُ الحَسَنِ؛نيكوترين نيكو، خُلق نيكو است. مَن عَبَدَ اللّه َ عَبَّدَ اللّه ُ لَهُ كُلَّ شَى ءٍ؛هر كس خدا را بندگى كند، خداوند همه چيز را بنده او گرداند. اللُّؤمُ أن لاتَشكُرَ النِّعمَةَ؛پستى آن است كه نعمت را سپاس نگويى. كَفاكَ مِن لِسانِكَ أوضَحَ لَكَ سَبيلَ رُشدِكَ مِن غَيِّكَ؛همين مقدار بهره بردارى از زبانت برايت بس كه راه هدايت را از گمراهى برايت آشكار مى كند. ولَعَمري إنّا لأَعلامُ الهُدى و مَنارُ التُّقى؛به جانم قسم كه ما پرچم هاى هدايت و نشانه هاى روشن پرهيزگارى هستيم. مَن تَذَكَّرَ بُعدَ السَّفَرِ اعتَدَّ؛هر كه دورى [راه] سفر را به ياد آورد، آماده خواهد شد.(از هر معصوم چهل حدیث، ص 114)

27- قال امام المجتبی علیه السّلام: غسل الیدین قبل الطّعام ینفی الفقر وبعده ینفی الهم. (از هر معصوم چهل حدیث، ص 114)امام حسن علیه السّلام فرمود: شستن دستها پیش از غذا فقر رامی زداید و بعد از آن اندوه را برطرف می سازد.

28- قال علیه السّلام: صاحب الناس بمثل ما تحب ان یصاحبوک.امام حسن مجتبی علیه السّلام فرمود: چنان با مردم رفتار نما که دوست داری باتورفتارکنند. (از هر معصوم چهل حدیث، ص 114)

29- قال علیه السّلام: لاادب لمن لاعقل له ولا مروة لمن لاهمة له و لا حیاء لمن لادین له. (از هر معصوم چهل حدیث، ص 115)کسی که عقل ندارد ادب ندارد، و کسی که همت نداردجوانمردی ندارد و کسی که حیا ندارد دین ندارد.

30- قال امام المجتبی علیه السّلام: علم الناس علمک و تعلم علم غیرک. (چهل حدیث از هر معصوم، ص 116)امام حسن علیه السّلام فرمود: دانشت را به مردم بیاموز، و خود نیزدانش دیگران را فراگیر.

31- قال علیه السّلام: لا غنی اکبر من العقل ولا فقر مثل الجهل و لاوحشة اشد من العجب ولا عیش الذّمن حسن الخلق.(از هر معصوم چهل حدیث، ص 116)امام حسن مجتبی علیه السّلام فرمود: هیچ بی نیازی برتر از عقل نیست و هیچ نیازمندی هم مثل نادانی نیست و هیچ وحشتی بدتر ازخودپسندی نیست، وهیچ عیشی لذت بخشترازاخلاق نیکونیست.

32- قال علیه السّلام: قیدوا العلم بالکتاب.امام حسن علیه السّلام فرمود: علم را با نوشتن مهار کنید.

33- قال علیه السّلام: من بدء بالکلام قبل السّلام فلا تجیبوه.(چهل حدیث از هر معصوم، ص 117)امام حسن علیه السّلام فرمود:هرکس قبل ازسلام سخن گفت جوابش ندهید.

34- تعلموا العلم فان لم تستطیعوا حفظه فاکتبوه وضعوه فی بیوتکم.دانش را فراگیرید و اگر توان حفظش را ندارید بنویسید و درخانه هایتان نگهداری نمائید. (از هر معصوم چهل حدیث، ص 118)

35- قال علیه السّلام: الشروع بالمعروف و الاعطاء قبل السّؤال من اکبر السّؤدد.امام حسن علیه السّلام فرمود: آغاز نمودن به بذل و بخشش پیش ازدرخواست و تقاضا، از بزرگترین شرافت و بزرگی است.(از هر معصوم چهل حدیث، ص 117)

36- قال علیه السّلام: من عبد الله، عبد الله له کل شی ء.(از هر معصوم چهل حدیث، ص 118)امام حسن علیه السّلام فرمود: کسی که خدا را بندگی نماید، خداوند هم همه چیز را فرمانبردار او گرداند.

37- قال علیه السّلام: انا الضامن لمن لم یهجس فی قلبه الا الرضا ان یدعو الله فیستجاب له.(از هر معصوم چهل حدیث، ص 118)امام حسن علیه السّلام فرمود: کسی که در دلش جز خوشنودی خداخطورنکند، چون دعاکندمن ضامنم که دعایش مستجاب گردد.

38- قیل له فما النجدة؟ قال علیه السّلام: الذّب عن الجار و الصّبرفی المواطن و الاقدام عند الکریهة. (تحف العقول، ص 227)از حضرت امام مجتبی علیه السّلام پرسیده شد نیرومندی چیست؟فرمودند: دفاع از پناهنده، و پایداری در نبرد، و ایستادگی هنگام سختی.

39- قیل له فما الفقر؟ قال علیه السّلام: شره النفس الی کل شی ء. (تحف العقول، ص 228)ازحضرت پرسیده شدفقر چیست؟ فرمودند: آزمندی به هر چیزی.

40- قیل له:فماالغنی؟قال علیه السّلام: رضاالنفس بما قسم لها وان قل.(تحف العقول، ص 228)از امام مجتبی معنای فقر پرسیده شد، فرمود: خوشنود بودن انسان به مقداری که خدا روزی او نموده هر چند کم باشد.

-از هر معصوم چهل حدیث، این کتاب از سیره پیشوایان تالیف حجّة الاسلام والمسلمین جناب آقای پیشوائی تلخیص شده است. توصیه می شود خوانندگان ارجمند برای اطلاع اززندگانی مشروح معصومین علیهم السّلام به اصل کتاب و منابعی که محقق محترم معرفی کرده اند مراجعه نمایند.احادیث پایان کتاب توسط مرکز فعالیت ها وپژوهش های قرآن و عترت(هیئت علمی مرکز فعالیت ها و پژوهش های قرآن و عترت) اضافه شده است.

پی نوشت ها:
1) امام حسن مجتبی علیه السّلام در پاسخ شخصی که به صلح آن حضرت با معاویه اعتراض داشت، به پیمان های صلح پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله وسلّم استناد نمود، و فرمود: به همان دلیل که پیامبر با آن قبائل پیمان بست، من نیز با معاویه قرار دادآتش بس منعقد ساختم.(مجلسی، بحار الانوار، تهران، المکتبة الاسلامیة،1383 ه. ق، ج 44،ص 2)

2) در جنگ جمل متجاوز از سی هزار نفر کشته شدند و در جنگ نهروان چهار هزار نفر از خوارج به قتل رسیدند و مجموع تلفات طرفین در جنگ صفین به صدو ده هزار نفر رسید.

3) دارابگرد یکی از پنج شهرستان ایالت فارس در قدیم بوده است.(لغتنامه دهخدا، لغت داربجرد). شاید علت انتخاب خراج «دارابگرد»این باشد که چون این شهر طبق اسناد تاریخی، بدون جنگ تسلیم ارتش اسلام شدو مردم آن بامسلمانان پیمان صلح بستند، خراج آن طبق قوانین اسلام،اختصاص به پیامبر وخاندان آن حضرت و یتیمان وتهیدستان و درماندگان راه داشت. از این رو امام مجتبی علیه السّلام شرط کرد که خراج این شهر به بازماندگان شهدای جنگ جمل وصفین پرداخت شود; زیرا درآمد آنجا، همچنان که گفته شد، به خود آن حضرت تعلق داشت. به علاوه، بازماندگان نیازمند شهیدان این دو جنگ که بی سرپرست بودند، یکی از موارد مصرف این خراج به شمارمی رفتند(مجلسی، بحارالانوار، تهران، المکتبة الاسلامیة،1393ه-ق، ج 44، ص 10).

منابع:
http://hadithlib.com
http://www.hawzah.net


 


برگشت
  • نظرات : 95
  • بازدید : 3 721
کاربر گرامی شما هنوز در وبسایت ثبت نام نکرده اید
ما از شما درخواست داریم ثبت نام کنید و با نام کاربری خود وارد شوید.

Agatha
(#10 )
  • 7/06/1394 - 11:25
  • ثبت نام : --
  • نظرات : 0
  • وضعیت :
  • پست ها : 0
today online auto insurance quotes insurance b12 iron buy propecia without prescription surgery how cheap viagra anthocynanins biased life insurance cost annually online cheap auto insurance minutes affects how viagra while acid viagra for sale cause low run never cheapest car insurance might want